Ekoprojektowanie umożliwia przejście z linearnego modelu wykorzystania tworzyw sztucznych na rozwiązania cyrkularne. Podejście to zakłada tworzenie wyrobów ze szczególnym uwzględnieniem aspektów ekologicznych i wpływu produktów na środowisko. Eco-design stosowany jest już w wielu obszarach gospodarki – jednym z nich są opakowania.

Pojęcie ekoprojektowania nierozerwalnie wiąże się z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym. Pierwsze przykłady praktyk, które dzisiaj określamy ekoprojektowaniem, pojawiły się w latach 90. XX wieku wraz z rozwojem koncepcji zrównoważonego rozwoju. Wówczas większą wagę zaczęto przykładać do zarządzania środowiskowego i konieczności ograniczenia negatywnego wpływu działalności człowieka na środowisko.

Podstawą ekoprojektowania jest rozpoznanie aspektów ekologicznych i szczególne ich uwzględnienie na każdym etapie projektu. Celem jest stworzenie optymalnego projektu, który integruje podstawowe funkcje opakowania, jego jakość czy bezpieczeństwo z ekologią.

Jakie są efekty dla środowiska?

Celem ekoprojektowania jest ograniczenie negatywnego wpływu danego wyrobu na środowisko. Opakowania są bardzo powszechne, a ich cykl życia często krótki, co sprawia, że szybko mogą stać się odpadem obciążającym naturę. Dlatego też istotne jest przestrzeganie dobrych praktyk przez użytkowników oraz podmioty wprowadzające opakowania na rynek.

Podstawą tych zmian jest ograniczenie używania opakowań tam, gdzie nie są one konieczne. Dalej wymienia się wydłużenie cyklu ich życia oraz wykorzystanie opakowań wielokrotnego użytku. Ważną kwestią jest wykorzystanie do tworzenia opakowania materiałów jednorodnych, które w łatwy sposób będzie można przekazać do recyklingu, a także zastosowanie do ich produkcji recyklatów. Aby ekoprojektowanie stało się szansą na rozwiązanie problemu odpadów, ważnym aspektem są zachowania użytkowników. Ułatwieniem dla konsumentów jest prawidłowe oznaczenie opakowań wskazujące na to, jak należy z nim postąpić po okresie użytkowania, gdy stanie się już odpadem.

Zasady ekoprojektowania opakowań

Podsumowując, praktyki eco-design skupiają się na kilku kwestiach:

  • wydłużenie cyklu życia produktów;
  • wykorzystanie opakowań wielokrotnego użytku;
  • zmniejszenie masy opakowania;
  • stosowanie jednorodnych materiałów, które w łatwy sposób można poddać recyklingowi;
  • wykorzystanie materiałów bardziej ekologicznych, w tym recyklatów;
  • prawidłowe oznaczenie wskazujące jak należy postąpić z danym odpadem opakowaniowym.